کشور ایران از نظر موقعیت، در کمربند خشکی کره زمین قرار گرفته است و حدود دو سوم از آن را مناطق خشک و نیمه خشک تشکیل میدهند، بنابراین بروز پدیده¬ی خشکسالی در بسیاری از استان¬های کشور، امری اجتنابناپذیر است. برای شناسایی خشکسالی و کمّی سازی آن، از شاخص-های مختلفی استفاده می¬شود. یکی از مهمترین این شاخص¬ها، شاخص شدت خشکسالی پالمر می¬باشد و ازآنجایی که این شاخص بر اساس رابطه¬ی بیلان آب می¬باشد، به جایگاه ویژه¬ای دستیافته است. انتقادی که همواره بر این شاخص وارد بوده، این است که استاندارد نیست و درنتیجه برای مقایسات زمانی و مکانی مختلف مناسب نمیباشد. در سال¬های اخیر تلاش¬های زیادی برای رفع این نواقص صورت پذیرفته است.
در سال ۲۰۱۳ مینگ وی ما و همکاران با ارائه روشی نوین در استانداردسازی شاخص خشکسالی پالمر اقدام به طراحی شاخص SPDI نمودند. به علت اهمیت پدیده خشکسالی و اثرات آن بر جنبههای مختلف زندگی، در کتاب حاضر به معرفی این شاخص و ارائه روشی نوین و ساده برای محاسبه آن پرداخته می¬شود.
این کتاب شامل پنج فصل است. فصل اول به بیان کلیات و ذکر ضرورت و اهمیت مطالعه پدیده خشکسالی، معرفی این پدیده، انواع آن و روشهای مطالعه خشکسالی میپردازد. در فصل دوم کتاب به معرفی کامل شاخص شدت خشکسالی پالمر پرداخته میشود؛ فصل سوم به بیان روش محاسبه شاخص پالمر و سپس معرفی شاخص خشکسالی پالمر استاندارد شده (SPDI)، اختصاص دارد. در فصل چهارم برای آشنایی بیشتر پژوهشگران محترم، کلیه مراحل انجام محاسبات مربوط به شاخص SPDI برای استان چهارمحال و بختیاری صورت گرفته و برای درک بهتر، نتایج آن بهصورت نمودار و در مقایسه با شاخص خشکسالی SPI نمایش داده میشود. فصل آخر کتاب نیز شامل ترجمه کتابچه راهنمای بسته نرمافزاری PDSI می¬باشد.
در پایان برخود لازم می¬دانم که از همکاری صمیمانه دکتر مینگ وی ما و خانم دکتر پریسا الماسی هم¬چنین کلیه سازمان¬ها و نهادهای مربوطه که در جمعآوری داده، همکاری لازم را مبذول داشتند، بهویژه سازمان هواشناسی، شرکت آب منطقه¬ای، مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان چهارمحال و بختیاری سپاسگزاری نمایم.
از خوانندگان محترم خواستاریم که انتقادها و پیشنهادهای خود را جهت بالا بردن کیفیت این کتاب و رفع کاستی¬های آن برای نویسندگان ارسال نمایند تا در ویرایش¬های بعدی اصلاح گردد.
فصل اول
۱-۱- کلیات
۱-۲- ضرورت و اهمیت مطالعه
۱-۳- تعریف خشکسالی
۱-۴- انواع خشکسالی
۱-۵- تفاوت خشکسالی و خشکی
۱-۶ خشکسالی در ایران
۱-۷- روشهای مطالعه خشکسالی
۱-۷-۱- روش مطالعه بیلان آبی
۱-۷-۲- روشهای تحلیل جریان
۱-۷-۳- روش تحلیل دادههای بارندگی
۱-۷-۴- روشهای تحلیل سینوپتیکی
۱-۷-۵- روش استفاده از اطلاعات ژئومورفولوژیک و تاریخی
۱-۷-۶- استفاده از پالئوکلیماتولوژی (شناخت اقالیم گذشته)
۱-۸- شاخصهای خشکسالی
فصل دوم
۲-۱- شاخص شدت خشکسالی پالمر
۲-۲- شاخص خشکسالی پالمر خود واسنجی شده
۲-۳- شاخص خشکسالی پالمر استانداردشده
۲-۴- شاخص بارش استانداردشده (SPI)
فصل سوم
۳-۱- روش محاسبه شاخص PDSI
۳-۲- روش محاسبه SPDI
۳-۳- محاسبه انحراف رطوبتی d، با استفاده از بسته نرم افزاری PDSI
۳-۳-۱- ورودیهای مورد نیاز
۳-۳-۲- خروجیهای بسته نرمافزاری
۳-۴- محاسبه مقادیر تجمعی انحراف رطوبتی d
۳-۵- انتخاب بهترین توزیع آماری به مقادیر تجمعی انحراف رطوبتی d
۳-۶- استانداردسازی برای دستیابی به سریهای SPDI
فصل چهارم
۴-۱- معرفی منطقه
۴-۲- مراحل محاسبه شاخص SPDI
۴-۲-۱- جمعآوری اطلاعات مورد نیاز
۴-۲-۲- بازسازی نواقص آماری
۴-۲-۳- آزمون همگنی دادهها
۴-۲-۴- محاسبه مقدار انحراف رطوبتی (d)
۴-۲-۵- نتایج مربوط به محاسبه مقادیر انحراف رطوبتی d
۴-۲-۶ محاسبه مقادیر تجمعی انحراف رطوبتی d
۴-۲-۷- نتایج مربوط به محاسبه مقادیر تجمعی انحراف رطوبتی d
۴-۲-۸- انتخاب بهترین توزیع آماری به مقادیر تجمعی انحراف رطوبتی d
۴-۲-۹- نتایج برازش بهترین توزیع به مقادیر تجمعی انحراف رطوبتی d
۴-۲-۱۰- استانداردسازی برای دستیابی به سریهای SPDI
۴-۳- مقایسه شاخص SPDI و SPI در ایستگاه اورگان
۴-۴- مقایسه شاخص SPDI و SPI در ایستگاه بهشتآباد
۴-۵- مقایسه شاخص SPDI و SPI در ایستگاه دزک آباد
۴-۶- مقایسه شاخص SPDI و SPI در ایستگاه دزک
۴-۷- مقایسه شاخص SPDI و SPI در ایستگاه امام قیس
۴-۸- مقایسه شاخص SPDI و SPI در ایستگاه لردگان
۴-۹- مقایسه شاخص SPDI و SPI در ایستگاه منج
۴-۱۰- مقایسه شاخص SPDI و SPI در ایستگاه پل زمانخان
۴-۱۱- مقایسه شاخص SPDI و SPI در ایستگاه بروجن
۴-۱۲- مقایسه شاخص SPDI و SPI در ایستگاه کوهرنگ
۴-۱۳- مقایسه شاخص SPDI و SPI در ایستگاه شهرکرد
۴-۱۴- مقایسه شاخص SPDI و SPI در مقیاسهای زمانی مختلف
۴-۱۵- نمودارهای مربوط به شاخص SPDI و SPI در مقیاس زمانی ۳ ماهه
۴-۱۶- نمودارهای مربوط به شاخص SPDI و SPI در مقیاس زمانی ۶ ماهه
۴-۱۷- نمودارهای مربوط به شاخص SPDI و SPI در مقیاس زمانی ۹ ماهه
۴-۱۸- نمودارهای مربوط به شاخص SPDI و SPI در مقیاس زمانی ۱۲ ماهه
۴-۱۹- نمودارهای مربوط به شاخص SPDI و SPI در مقیاس زمانی ۲۴ ماهه
۴-۲۰- نمودارهای مربوط به شاخص SPDI و SPI در مقیاس زمانی ۳ ماهه
۴-۲۱- نمودارهای مربوط به شاخص SPDI و SPI در مقیاس زمانی ۶ ماهه
۴-۲۲- نمودارهای مربوط به شاخص SPDI و SPI در مقیاس زمانی ۹ ماهه
۴-۲۳- نمودارهای مربوط به شاخص SPDI و SPI در مقیاس زمانی ۱۲ ماهه
۴-۲۴- نمودارهای مربوط به شاخص SPDI و SPI در مقیاس زمانی ۲۴ ماهه
فصل پنجم
کتابچه راهنمای کاربران PDSI
دسته بندی موضوعی | موضوع فرعی |
كشاورزي و منابع طبیعی |
محیط زیست
|